پروژه دسته جمعی : آموزش طراحی پلان ونقشه ساختمانی مسکونی-اعضای ایران سازه

لطفا روی صفحات دیگر (از 2 تا 22 هم کلیک کنید) در بالا یا پائین همین صفحات:

بسم الله الرحمن الرحیم- اللهم ارزقنا توفیق التقوی والاخلاص -اللهم صل علی محمد وآل محمد:

کاربران عزیز : لطفا -تمامی پستهای پیش رو یتان را که در ادامه مینو یسیم- هر چند مدت از ابتدا دوباره خوانی کنید ؟! چون مطالب قبلی اکثرا فی البداهه وبصورت تجربی نوشته شده اند - فلذاگاها اونهارا ویرایش ( ویرایش نه به معنی حذف چیزی بلکه اضافه شدن اطلاعات جدید در کنار مطالب قبلی) میکنم -لذا برای رفع هر گونه ابهام وبرای آموزش کاملتر ودقیقتر او نها را گاها باز خوانی کنید -ضمنا:
امانتداری کرده - اگر از مطالب ارائه شده - در سایتها ووبلاگها و یا هرمکان اموزشی دیگر بخواهید استفاده کنید - حتما منبع انرا( سایت ایران سازه:WWW.IRANSAZE.COM
ذکرنمائید- ضمنا سعی کردم مطالب آموزشی را بصورت کاملا کاربردی ودر عین حال ساده وواقع بینانه و بدور از کلاس گذاری های ؟؟؟!!! قلمبه سلمبه - ارائه دهم ( یعنی اموزشها در امر طراحی - کاملا کاربردی باشد و از مباحث پیچیده و غیر ملموس معماری که در اکثر سایتهای معماری - بارها شاهدش بوده ام - خودداری کردم ) - متشکرم- استیلا

پروژه دسته جمعی : آموزش و یادگیری :طراحی پلان ونقشه ساختمانی مسکونی--اعضای ایران سازه

آموزش طراحی پلان ونقشه ساختمان مسکونی ( بخش۱) :
اگر این پست مورد توجه وعنایت دوستان قراربگیرد میتوان در ادامه روی آموزش طراحی : مدارس- بیمارستانها- اداره- ووووووووو کار کرد:

از این پست به بعدسعی میکنم که ان شاء الله در حد توان- وبصورتی ساده و روان آموزش طراحی نقشه های ساختمانی را آموزش دهیم (بشرطی که کاربران عزیز و بویژه آرشیتکت ها ومعماران گرامی در این مبحث شراکت کرده و مارا راهنمایی واحیانا نقد بفرمایند) : البته مطالب همه تجربی بوده و ضمنا دوستانی که تمایل دارند در این آموزش شرکت نمایند : پس بسم الله:

اولا باید بگویم که طراحی مثل یک بازی فکری بسیار جذاب وشیرین است یعنی ما با کشیدن و سپس جابجا کردن خطوط که همان دیوارها و فضا ها هستند میتوانیم بینهایت طرح در فقط یک زمین ایجاد کنیم و در حین طراحی یک طرح - مرتبا فکر هاوایده های مختلف بذهن ما خواهد آمد که مثل بازی فکری - درست چیدن این ایده هامارانهایتا به طرحی قابل قبول خواهد رساند-ودلیل دیگر جذابیت ان اینستکه وقتی احساس کنید که در اثر هنری ( والبته فنی شما) یعنی طرح خلق شده شما - قرار است عده ای زندگی کنند - احساس مفید بودن و ماندگار بودن به شما دست میدهد -

ضمنا طراحی به غیر از چندین پارامتر کلی که همیشه باید رعایت کرد(که در ادامه انهاراخواهم گفت) عملا چیزی نیست که خیلی فرموله شده باشد که انهم به چند دلیل است:

اولا سطح فکر وسطح کلاس افراد یک خانواده با سطح فکر وکلاس افراد دیگر خانواده ها همیشه متفاوت است فلذا طرحی که ممکن است برای مثلا یک خانواده روشن فکر وهمه باسواد و یا مثلا پولدار مناسب باشد - ممکن است خانواده ای دیگر که از سطح سواد ویا مکنت کمتری برخوردار باشند ویا سلایق وطرز زندگی دیگری داشته باشندانرا نپسندند؟؟؟!!! یعنی ممکن است گاهی طرحی که برای بعضی بهترین باشد برای بعضی بدترین باشد؟؟!!

ویا طرحی که ممکن است در منطقه جنوب (مثل بیرجند) مورد پسند باشد ممکن است در شمال مورد پسند مردم نباشد وووووووووووو............ به هر حال طراحی خیلی فرموله شده نیست- ولی :

من فکر میکنم یک طراح خوب باید عوامل عمومی که به هر حال مورد قبول همه است را همزمان باهم وقبل از طراحی مد نظر داشته باشد یعنی اینها را:

۱-قدرت تجسم قوی (که ظاهرا حرف اول است)۲-آشنائی با خلقیات وطرز فکر وطرززندگی کارفرمای خود(صاحب ملک) وسوال وجواب از تقاضاهای معقول ومنطقی او در ایجاد طرح و حرکت در راستای ایجاد تامین خواسته های او(البته اگه ایده های کارفرما منطقی ودرراستای استانداردهای معماری نبوداین قدرت طراح است که باید به هرحال با دادن توضیحات درست اورا مجاب کند واورا از دهن بینی باز دارد زیرا معمولا پیمانکارها خواسته های خودشان را به کارفرما دیکته میکنند و اگر احساس کنند که طراح ضعیف است به هرحال بدلایل بیجا طرح اورا انقدر دست کاری میکنند تا حرف خودرابکرسی نشانند-این قسمت انقدر مهم است که من فکر میکنم طراح یا آرشیتکت باید با ایجاد اصول درست وباپافشاری - فرهنگ نوینی از معماری را ایجاد وانرا جا بیاندازد یعنی همان طور که مثلا مثلا مثلا: اپن آشپزخانه یا طرح دوبلکس یا سوبلکس یا آسانسور یا شوتینگ ویا................... زمانی عمومی نبود وبه مرور جنبه پارامترهای عمومی معماری شد(حتی اگر از طرح های خارجی شبیه سازی شده باشد) پس باید طراح بااینده نگری - فکرمثلا۲۰سال دیگر راهم داشته وانرا پس از پیاده کردن درطرح خود با توضیح دادن و پافشاری جزو اصول معماری کند و یا به عبارتی فرهنگی نوین ایجاد کند البته در این مورد بعدا مفصلا صحبت خواهم کرد ولی به عنوان مثال مثال مثال ؟؟؟!!! میتوان روی طراحی هائی بحث کرد که مثلا در ان استفاده بهینه وبیشتر از نورها ی طبیعی شده یا چشم انداز فضای سبز در داخل ویا اطراف بنا رعایت شده ویا حتی استفاده از زیبایی اسمان شب (چشم انداز شب باماه وستاره گانش؟؟!!) در طرح ویا ................... ......... ویا طرح هائی که در ان برای استفاده حداکثراز فضا از چیدمان وسایل بصورت متحرک ویا در داخل دیوار استفاده شده باشد ------ یا طراحی برای یک خانواده مثلا ۴ نفری در فضای مثلا ۳۰متر مربعی؟؟؟!!!ویا .......... ( یا به عنوان طراحی در دنیای اینده : قسمتی به عنوان فضای مغز هوشمند ساختمان که مثلا از انجا همه ساختمان و تاسیسات ان راه اندازی وکنترل شود ؟!؟!)

به هرحال طراح باید اگر ایده اش مفید وعملی ومنطقی وعلی الخصوص آینده گرا است انرا جابیاندازد وعمومی کند و فرهنگ نوینی ایجاد کند ودنباله رو نشود بلکه خلاقیت داشته وانرا پرورش دهد و بی ترس وواهمه عملی کرده و نبض کار رابدست گیرد- .....

۳- بومی بودن طرح و طراحی بر اساس مصالح بومی وهمچنین عقاید و آداب و علایق بومی - ۴- آشنائی با قوانین شهرسازی مورد اعمال در منطقه یعنی همان ضوابط شهرداری محل ۵- آشنائی با نورها و استفاده بهینه از ان ها(بهترین نورهای طبیعی بترتیب:اول در ایران که بالای خط استوااست نور جنوب(آفتابگیر) بعدا نور شرق - بعدشمال و دست آخر نور غرب- البته اگر میشد در شهر های جدید - تفکیک اراضی و نقشه های شهرسازی راطوری چیدمان کرد که برو نبش خیابان به جای اینکه با شمال عمود باشد زاویه ای در حد ۳۰درجه با شمال (وبه سمت شرق )بسازد بسیار بهتر میبود زیرا در نبشهای آزاد بنا میشد همزمان از دو نور استفاده کرد مثلا در سمت جنوب به جای استفاده از نور جنوب میشد همزمان از شرق وجنوب استفاده کرد- به هر حال در راستای مبحث نور ها استفاده از نورهای غیر مستقیم مثل نور ازطریق پاسیو هم مطرح است که بسته به ابعاد بنا ویا نظر کارفرما میتوان انرا ایجاد یا حذف یا کوچک ویا بزرگ کرد- ویاآشنائی درست از محاسبه تعداد پنجره و ابعاد انها و دست انداز مناسب برای انهادرهر فضا -

۶-آشنائی با ابعاد فضا ها بصورت حداقل یا حداکثر وابعاد مبلمان هر فضا- ۷-ایجاد سیرکلاسیون وچرخش وحرکت صحیح در بین فضا ها - ۸- استفاده صحیح از مثلا جنوبی بودن یا شمالی بودن یا شمالی جنوبی بودن زمین- ۹- آشنائی با مصالح جدید طوری که بداند با این مصالح پس از اجرای کامل هر عضو سازه ان سازه چقدر ابعاد بخود میگیرد ۱۰- آشنائی با تاسیسات جدید ونحوه اجرا وابعاد ان مثل مثلا کولر - قطر لوله های مختلف و نحوه اجرای ان ویا اجرای صحیح آسانسور یا یا یا یا یا ...- منظورم اینست که طراح طرحش را طوری ارائه دهد که بعدا محاسب یا ناظر یا تاسیسات کار بخاطر اجرای عضوی از سازه یا تاسیساتی از ساختمان مجبور نباشند طرح را به هم ریزند یا جابجا کنند یا ابعاد را عوض کنند

۱۱-آشنائی با طرح بناهای پیلوت دار یا غیر پیلوت دار- ویلائی یا آپارتمانی - مستقل یا غیر مستقل- فلزی یا آجری - دوبلکس وووووووووووو ۱۲- شاید بسیار مهم باشد که نقشه خوانی کنیم :یعنی طرح های خوب وموفق دیگر طراحان را گیر آورده روی انها غور وتفکر کرده وبه هر حال همیشه آرشیوی از طرح های مختلف داشته باشیم ۱۳- رفتن سر اجرای طرح ها ودیدن عملی طرح از نزدیک -که کمک زیادی به برداشت صحیح از فضا و نور وابعاد و سیرکلاسیون ان و قدرت تجسم میکند

نهایتا : اولا:

طرحی قوی و ایده ال است که اولا از همه عوامل گفته شده در بالا بصورت کامل وصحیح استفاده کرده باشد وثانیا نظر کارفرما را تامین کرده باشد واز همه مهمتر ثالثا: پس از اجرا کمترین تغییر (یا اصولا هیچ تغییری ) از طرح اصلی آرشیتکت نکرده باشد؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!۱ یعنی منظور اینست که طرح آنقدر قوی و محکم طراحی شده باشد که هیچ کدام از عوامل بعدی نظیر محاسب یا ناظر یا تاسیسات کار یا حتی خود کارفرما بخاطر :

۱-محاسباتشان۲-نظارتشان ۳- اجرای تاسیساتشان ۴- چیدن وسایلشان ووووووووووووووووووووووو

مجبور نشده باشند که طرح را دستکاری کنند

و ثانیا:طراح باتوجه به مشکل کمبود وگرانی زمین وساخت وساز- از سانت سانت زمین حداکثر استفاده مفید را کرده و هیچ فضای تلف شده و پرتی ایجاد نکند

پس برای شروع:

اموزش گیرنده باید: ۱- قدرت تجسم خودرا با آموزش ونیز دیدن طرح های اجرا شده از نزدیک قوی کند-

۲-مقررات معماری وشهرداری منطقه خودرا و پارامترهائی نظیر تراکم و نحوه محاسبه زیربناها و تخلفات تراکمی یا شهرسازی را فرا بگیرد ۳-شمالی یا جنوبی یا شرقی یا غربی ویا تلفیق انهارا بلد باشد- ۴ -با دیدن نحوه اجرا ی پله ها و رمپ و ستونها وپلها وتیرها و آسانسورها و تاسیسات وووووووو از ابعاد صحیح انها مطلع باشد- ۵- با احساس فضا یا رفتن در فضای ساخته شده از ابعاد مناسب فضا ونور مناسب فضا وارتباط صحیح ومناسب فضاها مطلع باشد- ۶- از حداقل مفید فضا ها (مثلا فضای خواب - آشپزخانه یا توالت یا حمام یا ................) مطلع باشد - از حداقل وحداکثر عرض و ابعاد پله ها یا آسانسور یا پارکینگ یا کریدورها یا............. مطلع باشد ۷- روی آینده طرح و سلایق افراد خانه مثلابابزرگ شدن بچه هاروی تعداد اتاقهای خواب یا تعداد توالت وحمام یا پارامتهائی که در اینده بیشتر نمود خواهند داشت کار کند

نهایتا : پشتکار و تمرین زیاد : که در این راستا :

بدنیست که خاطره ای از طراحی قوی تعریف کنم :

عزیزی میگفت (قبلا که طراحی اولیه روی کاغذ وبا وسایل دستی نقشه کشی انجام میگرفت) انقدر روی طرحم بر اساس نقطه نظرات خودم یا کارفرما کار میکردم و انقدر دیوارها وفضا هارا میکشیدم وپاک میکردم وجابجا میکردم که بسیاری از مواقع کاغذ پاره پاره میشد - به هر حال باید برای طرحی که میخواهیم بدهیم هم وقت گذاشته وهم کاری جدید و نه تکراری ( اگرچه زمینها گاها از نظر ابعاد و سیستم شهری مشابه هم میباشند) ارائه دهیم وطوری رفتار نکنیم که کار فرما خیال کند که چون عجله دارد ومیخواهد سریع جواز کار گرفته و کارش را شروع کند پس طرح ونقشه اولیه زیاد مهم نیست وباید با عجله تهیه شود - برعکس چون زندگی افراد ساکن در یک طرح و آینده انها به طرح واینده آن بستگی دارد هر چقدر وقت وهزینه برای طرحی خوب صرف شود ارزش دارد یعنی اگر از استحکام بنا و تاسیسات خوب بگذریم ( که به هر حال مهمند و اینجا قصد ما فقط صحبت درباره اهمیت طراحی خوب است) باید گفت حرف اول واخر بنا واینده انرا طراحی و نقشه معماری خوب ان میزند-

بگذارید برای حسن ختام این پست مطلبی را که در کتاب معروف ارشیتکت آمریکائی دیدم را بیان کنم:

من میتوانم با طرحی که ارائه میدهم (از نظر نور -ابعاد فضا- چشم اندازداخلی و بیرونی - سیرکلاسیون خوب- و غیره) باعث شادی و محبت و آرامش افراد ساکن در طرح یا بعکس باعث دعوا ودرگیری و کسالت روحی دائمی ان افراد شوم ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!

منتظر پست بعدی باشید- موفق باشید: استیلا

بخش 2
بسم الله الرحمن الرحیم
اولا يادتون باشه كه قو يترين و بهترين طرح ها رو كساني طراحي ميكنند: كه هم اصول معماري رو اجرا كنند درطرح هاشون -- و هم مسايل اجرايي تاسيساتي و ساز ه اي رو اعمال كنند؟؟!!

باسلام: درادامه بخش 1:
در مورد ایجاد تجسم قوی :باید بگویم که دیدن طرحهای اجراشده از نزدیک و تفکر در ابعاد ونور و روح هر فضا در ساختمان در حال ساخت کمک شایانی میکند- به هرحال شروع و ادامه هر طرح قدرت تجسم خوبی را میطلبد -
نورها: معمولا همانطور که قبلا گفتیم در ایران بهترین نور -نور جنوب است که هم آفتابگیر است فلذا در روحیه افراد خانه تاثیر مثبت زیادی داشته (بویژه در زمستان - از نظر بهداشتی و میکرب کشی فضا و یا تاثیر در عدم ابتلا به پوکی استخوان و غیره هم که همه اطلاع دارند -البته باید در مقدار نور از طریق سطح و یا تعداد پنجره و یا OKB پنجره ها (okb =مارشو) ویا از مقدار کنسول جلوی ان کاملا حساب شده عمل کرد؟! ولی به هر حال چون امروزه ثابت شده است که یکی از مهمتر ین عوامل افسردگی ها کمبود نور آفتاب است من فکر میکنم باید فضاهائی که بیشتر وقت روزانه را دران بسر میبریم را از این نور حداکثر استفاده را کرد(مثل هال و پذیرائی و آشپزخانه ) لابد خودتان هم در منازل مختلف دیده ایدکه اگه ساختمان و بو یژه هال و آشپزخانه از نور کافی ومثبت وخوبی برخوردار نباشد ادم دلش میگیرد و دیرش میشود که از خونه بزند بیرون- ولی اگه تا آخرین لحظات غروب آفتاب نور فضاهای اصلی تامین باشد ادم احساس نشاط کرده و فضا ی خونه حالت جذاب داشته ووووووو- من فکر میکنم اگه عرض زمین و طرح اجازه بدهد که هال و آشپزخانه و حداقل یکی ازاتاق خوابها افتابگیر بوده واز نور جنوب تغذیه شود (البته اگه باز طرح اجازه بدهد که تعداد خوابها ی بیشتری ازنور جنوب تامین شوند که چه بهتر) بسیار جالب خواهد بود چون اونجوری اون اتاق خواب جنبه اتاق زمستانی راخواهد داشت- و باز اگه ما بتونیم (در کنار رعایت خصوصی بودن خوابها) حداقل یکی از خوابها رو هم ازنور شمال ( که عملا زمستان وتابستان آفتاب نداشته ونور ملایم وخنکی رادارد) تامین نور کنیم (به عنوان خواب تابستانی)جالبتر خواهد بود واگه تعدا د خوابها بیش از 2 تا باشه او نارو بین این 2 نور تقسیم جا کنیم -(شمال وجنوب)- به هر حال تجربه بنده نشان داده که بویژه در مناطق سرد تا مناطق معتدل (از نظر گرم یا سردبودن منطقه) اینجوری بهتر است - هرچند در مناطق گرم ایرا ن شاید قضیه بر عکس باشد واونجا ها باید حداکثر استفاده را از نور شمال کرد-
نور شرق هم چون فقط ابتدای روز و بویژه سر صبح از تابش افتاب برخوردار است بعد از نور جنوب باید مورد تفکر در طرح قرار بگیرد و بنظر برای خوابها بهتر است- (البته در مورد زمینهای شرقی یا غربی اهمیت ان با نور جنوب برابری خواهد کرد) نور غرب هم که همه میدونینم که بدترین نور در طراحی است ویا نباید از ان استفاده کرد ویا باید فضاهای کم اهمیت تر را با ان تغذیه کرد- ضمنا:
اهمیت نور ها را در طرحی که در ان پاسیو گذاشته ایدرا هم در نظر بگیرید منظورم اینست که اگه فضائی که بیشتر بخاطر ان فضااز پاسیو استفاده کرده اید اگراز سمت شمال پاسیو نور بگیرد( یعنی عملا باز هم از بالا ونور جنوب یا همان افتاب به ان برسد) بهتر خواهد بود- اگر چه امروزه خیلی از مهندسین برای مستقل بودن هر طبقه و ارامش بهتر هر طبقه و دلایل امنیتی و دلایل دیگری معتقدند اگر طرح اجازه بدهد که از پاسیو استفاده نکنیم بهتر است ( نظر شما چیست؟)
در مورد ساختمانهائی که مجبوریم برای تامین نور از حیاط خلوت استفاده کنیم (بویژه بناهای شمالی که حیاط خلوت اجباری هم است) عرض حیاط خلوط تاثیر بیشتری از طول ان دارد هرچند که مطابق قوانین هرچه تعداد طبقات بیشتر میشود عرض انهم ( و بواقع مساحت ان) بیشتر خواهد شد --ولی یادتان باشد که در قضیه حیاط خلوت هم باز نور شمال - یا شمال وشرق- یا نور شمال وشرق وغرب - ایجاد خواهد شد که باز باید روی تامین نور اتاق خوابها یا سایر فضاهای اطراف حیاط خلوت دقت کافی کرد
البته اگر میشد در شهر های جدید - تفکیک اراضی و نقشه های شهری راطوری چیدمان کرد که برو نبش خیابان به جای اینکه با شمال عمود باشد زاویه ای در حد ۳۰درجه با شمال (و به سمت شرق ) بسازد بسیار بهتر میبود زیرا در نبشهای آزاد بنا میشد همزمان از دو نور استفاده کرد مثلا در سمت جنوب به جای استفاده از نور جنوب میشد همزمان از شرق وجنوب استفاده کردو یاسمت شمال همزمان از نور شرق وشمال استفاده کند(وکمی آفتابگیر شود) - میدانیم که در نیمکره شمال کره زمین وبالای خط استوا برعکس نیمکره زیر خط استوا- (مثل ایران ما) سمت شمال هیچگاه افتاب نمیگیرد و شمال در عین حال که نور ملایم وخوبی دارد ولی چون افتاب نمیگیرد همیشه خنک تر است-
نهایتا :
مسئله اینست که علی رغم تکنولوژی پیشرفته وتامین نور بوسیله نور های جالب مصنوعی - هیچگاه هیچکدام از نورهای مصنوعی جای نور طبیعی را نخواهد گرفت و فضا هافقط وفقط بوسیله نور های طبیعی( و بویژه نور آفتاب= جنوب) جان میگیرند- پس یکی از پارامترهای مهم طرح ونقشه خوب مانور دادن درست روی نور های طبیعی در طرح بوده که دراین راستا باید به چشم انداز فضای بیرون از پنجره ها ( بخصوص سمت جنوب) با توجه با طول وعرض پنجره وتعداد ان و OKBان ها هم کار کرد .

ابعاد فضا ها - ضخامت دیوارها و :
شاید مهمترین عامل فیزیکی که طراح باید از ان اطلاعات کافی داشته باشد تا بتواند طرحی قوی ومحکم ارائه دهد تا سایر عوامل اجرای بنا مجبور نشوند طرح اورا دستکاری کنند دانستن مسئله ابعاد پس از اجرای سازه - و ابعاد کافی برای هر فضا باشد پس:
معمولا چون اکثر طرحهای مسکونی امروز ین بصورت اسکلت فلز اجرا میشون باید گفت: ضخامت دیوارهای بیرونی( شمال - جنوب- شرق - غرب) اکثرا با مصالح جدید 20س در نظر گرفته شوند مناسب است- (البته تجربه نشان داده اگر عرض زمین 12متر وبالاتر باشد -بهتر است دیوارهای دو طرف رو 25س واگر عرض زمین ز یر 12متر باشد بهتر است 20 س بزنیم ( تجربه ای بسیار جالب که علتش رو نمیشه خیلی دقیق و علمی توضیح داد؟؟!! ) که البته در این 20 یا 25 س درز انقطاع هم است ) و ضخامت تمام شده دیوارهاب داخلی باز با مصالح جدید 10س کافی است( البته دیوارهای سرو یس رو بزنین 15 س - ودیوارهای دور اتاق پله رو هم بزنین 15 س وبرای بناهای با طبقات ز یاد وبادبندهای کلفت -برای پرشدن تیر پاگرد و تیر شمشیری پله بزنین دیوار های دور پله هارو بزنین 20س و البته اگه دیواری داخلی که در بالا گفتم 10س اگه وسطش ستونی بود -اونو هم بزنین 15س) - و (البته در بناهای اسکلت آجری دیوار حمال 35س و پارتیشن 15س)
خوب در مورد ابعاد فضا ها ما یک حداقل خواهیم داشت ویک حداکثر:
چون معمولا حداقل ابعاد فضا در طراحی بیشتر اهمیت دارد ( چون اگر درطرحی - فضاهااز حد اقل ها بزند پایین فاتحه طرح خوانده است ؟؟!!)در اینجا سعی میکنم ابتدا حداقل ابعاد مناسب هر فضا را بگو یم تا بعدا اگر زمین وطول وعرض ان ( بخصوص عرض زمین ) بزرگ باشد- فلذا دست طراح باز باشد و بتواند فضای بزرگتر ومناسبتری در نظر بگیرد خود بخود طراح با حداکثر مفید ابعاد هم اشنا خواهد شد( اینکه میگوییم حداکثر منظورم اینست که طوری مانور دهیم که فضای پرت و تلف شده هم ایجاد نکنیم و فضاهای اضافی را همیشه به فضاهای پر اهمیت تر بدهیم -

http://www.variantarh.com/cad11.gif

به هر حال:
اول باید بدانید که امروزه با توجه به کوچک تر شدن فضاهای مسکونی وهمچنین با توجه به بیشتر شدن فضاهای آپارتمانی- ما حداقل - حداقل باید این نوع فضاهارادر طرح داشته باشیم: 1- فضاهای غیر مشاع: شامل:

-خواب- آشپزخانه - هال و پذیرائی - توالت وحمام - تراس-
2- فضاهای مشاع:
ورودی یا اتاق پله - بعضا آسانسور- پاسیو (نه همیشه ) - داکتها-
خوب فعلا ابعاد حداقل فضاهای گفته شده :
با معـــــــــــــــذرت: بــــــــــــقیه در پســـــــــــــــت بــــــــــــــــــعدی-

با تشکر از مهندس ESTILA عزیز . یقینا تاپیک بسیار خوبی خواهد شد .
فقط در صورت امکان در مورد محدودیت های ابعادی مرتبط با شهرداری ها هم اشاره داشته باشید . مسایلی از قبیل حداقل مساحت و طول و عرض و ارتفاع مورد قبول در شهرداری ها . با تشکر Smile

مبحث حداقل ابعاد فضا ها :
ان شاء الله در ادامه محدودیت های ابعادی -شهرداری ها وظوابط شهرداری را نیز میگو ییم- فعلا ادامه مبحث:
قبل از ادامه بحث باید بگویم ما معمولا سعی میکنیم فضاها را به دو دسته خصوصی - وعمومی تقسیم کنیم بدین معنی که ورودی و هال وپذیرائی و آشپزخانه و احیانا توالت -فضای عمومی(که هم مهمان از ان استفاده کند وهم افراد خود خانه) است و سپس اتاقهای خواب و نشیمن و حمام و (گاها توالت دوم ) فضای خصوصی اند- حالا باید معمولا فضاهای عمومی در ابتدا ونزدیک به ورودی باشند(بخصوص هال و پذیرائی) - وبعد از ان هم فضاهای خصوصی طوری چیده شوند ( بخصوص اتاق خوابها ) که اولا مهمان دید زیاد ومزاحمت برای انها نداشته باشد وثانیا ازنور طبیعی بیرون بخوبی استفاده کنند- و ضمنا درب انها از داخل راهرو یا کریدر ها باز شوند - - ورودی یا همان اتاق پله و سپس آسانسور هم باید در زمینهای غیر پیلوت دار ( البته در مواقعی اندک هم در پیلوت دارها ) باید در نبش ورودی زمین قرار گیرند ( ودر پیلوت دار ها هم معمولا در داخل طرح وبنا) که بنظر بنده علی رغم مقررات بهتر است برای حتی 3طبقه هم آسانسور در نظر گرفت - ( یاد خاطره ای افتادم که به هر حال بافرهنگ مهمان نوازی ما ایرانی ها شاید مطلب قابل توجه ای باشد: دوستی میگفت من در طبقه سوم آپارتمانی زندگی میکنم که آسانسور ندارد- حسرت اینکه پدر ومادر پیرم را برای شام یا نهاری به منزلم دعوت کنم به دلم مانده چون هر دوشان آرتروز دارند و از خو نه من هم بشدت منزجر (با وجود 32پله ) - ضمنا حتما میدونید که در ساختمانهائی که آسانسور دارند طبقه آخر ( پنت هو یس) بهترین و گرانترین طبقه محسوب میشود و بر عکس هم اگه اسانسور نباشد ارزان ترین طبقه؟!- ضمنا بهتر است آسانسور در کنار پلکان طراحی شود ( حتی در پلکان 3طرفه ) و نه در داخل چشم پله --گو اینکه شنیدم جدیدا بیمه و آتش نشانی آسانسور های داخل چشم پله را تایید نمیکند؟؟؟؟!!!!-ابعاد اسانسور هم که براساس تعداد نفر ( یا برای حمل بار ) محاسبه میشود ولی اگر هر آسانسور را از حداقل ابعاد استاندارد آن که در جداول آمده کمی بزرگتر بگیریم مطمئنا بهتر است- حداقل ابعاد یک آسانسور کوچک (کوچکترین) 120*120س- و بسته به تعداد واحدها باید ابعاد ان بالاتر برود- در مورد عرض حداقل پله ها یعنی عرض هر بازو ی پله هم حداقل حداقل مفید ان 110س که البته این عرض معمولا براساس تعداد طبقات و واحدها بزرگتر خواهد شد ولی حداقل حداقل 110س تا 115 س ( البته اگر خیلی محدودیت فضا نباشد بهتر است برای آپارتمانها انرا 1.20 گرفت- وضخامت اجرای نرده رو هم باید به هر حال مد نظر داشت بخصوص اگه روی کف پله بخواد نصب بشه ) و چشم پله ( پله 2طرفه ) حداقل مفید25س - عرض پاگردها حداقل حداقل 110 تا 115 س و البته پاگر د اخری یا همان کف بالا 115 تا 125س- طول اتاق پله دو طرفه ( پله با 2 بازو)هم حداقل حداقل نباید از 4.4متر کمتر گرفت ولی حداقل نرمالتر ومفیدتر ان همان 450- (پلکان دو طرفه)
خوب گفتیم اشنا بودن با حداقل ابعاد مفید هر فضا بخصوص در طراحی های فعلی که اکثرا بناها کنسرو شده هستند؟! واجبتر است پس:
بنظر این حقیر:
حداقل مفیدعرض اتاقها 3متر- یعنی حداقل مفید عرض وطول اتاقها و بخصوص خوابها 3*3متر -اگرچه اتاق3*4(بدون ابعاد کمد) اتاق نرمالی است ولی کمترین عرض مفید همان 3 متر و کوچکترین خواب 3* 3 متر ولی در مواقع کوچکتر وبحرانی تر با حداقل عرض 2.5 تا 2.2 مترهم میشود کار کرد-ضمنا همیشه سعی کنید همه فضا های اصلی و نشیمنی بخصوص خواب - کمد و یا گنجه باعرض حداقل 50س داشته باشد(اگر همه اتاقهای اصلی را کمد دار کنیم دیگر نیاز به فضایی به عنوان انباری داخلی نیست - والبته بخشی از فضای کمد را میتوان اگر لازم بود برای محل های کانالهای کولر در نظر گرفت(هرچند که با تاسیسات جدید کم کم کولر های قدیمی هم از رده خارج میشوند- به هر حال حداقل کمد 50س و حداکثر مفیدان 1متر)- ضمنا معمولا شنیده اید که واحدها را براساس تعداد اتاق خواب نام میبرند: مثلا 2 خوابه یا 3 خوابه - بنظر بنده اگر به فکر اینده افراد صاحب طرح باشیم و معمولا برای هر بچه یک اتاق خواب جدا ( بخصوص اونائی که هم پسر دارند وهم دختر وبعد که بزرگ میشوند دوست دارند مستقل تر باشند) وبرای والدین هم یک خواب جدا در نظر گرفت بسیار بهتر است ( من خودم بارها دیده ام که در ابتدای زندگی ها افراد به 2 خواب در طرح بسنده دارند ولی بعدا که بچه ها بزرگ شده و امروزه هم روحیه افراد بسمتی میرود که دوست دارند در عین باهم بودن به هر حال مستقل باشند و برای خود فضای اختصاصی داشته باشند ( که این قضیه در مثلا درس خواند ن و تحصیل انها هم تاثیر بسزائی دارد و بخصوص با توجه به اینکه سن ازدواج ها بالا رفته و در بسیاری از مواقع بچه ها تا 30یا حتی 40سالگی هم با والدینشان زندگی میکنند؟؟؟!!!) به هرحال اون موقع قضیه براشون مهم میشه
تایادم نرفته : زمانی خودم با کارفرمایانی روبرو میشدم که خیلی تاکید داشتند که اتاقها رو فرش خور بگیریم ؟؟!! ( مثلا 3*4 یا 2.5*3.5 وغیره ) ولی خوشبختانه حالا با انواع متنوع فرش وموکت و پارکت و ...... فکر میکنم این مسئله دیگه خیلی مشتری نداره هر چند که هنوز در شهر خودم که خیلی ها هنوز خوشبختانه سنتی زندگی میکنند و فرشهای دستبافشون رو هم دلشون نمیاد که رد کنند- هنوز گاها اگه بخوان خونه ای را تماما برای خودشون بسازند وبه فکر اجاره دادنش نباشند - هنوز اینجور چیزهارو تحمیل میکنند-
پس راستی طراحی حالا شد دو قسمت :1- طراحی برای بساز بفروشها واجاره بگیرها و آپارتمان فروشها و برج سازها وووو و ؟؟؟!!! و 2- طراحی برای زندگی دائمی در طرح اونم برای افراد ی که خونه رو فقط برای زندگی و راحتی خود و نهایتا در اینده وبرای بچه هاشون میخوان ؟؟!!! بگذرم ( برای همینه که میگم طراحی خیلی به فرمول نمیاد)
در مورد حداقل عرض آشپزخانه هم مثل اتاقها 3متر ونهایتا در مواقع بحرانی (خیلی بحرانی؟! ) 2.20 تا 2.5متر ولی کلا آشپزخانه چون در زندگی های امروزی نقش مهمی یافته وبعضا با عجول شدن مردم کا ر اتاق نشیمن واتاق حتی پذیرائی و نهارخوری راهم گاها به عهده دارد؟؟!! باید روی فضای بیشتر و دل نشین شدن آشپزخانه ورنگ وچشم انداز ان خیلی وسواس به خرج داد- ونیز روی حداکثر شدن قسمت دیوار هایی از ان که بیشتر ین جا برای کابینتها ووسایل جدید امروزی را داشته باشد - بخصوص همان مثلث کار معروف ان- ونیز محل درست لباس شوئی- واجاق گاز وهود وفریزر ویخچال- و ظرفشوئی -
حداقل عرض هال و پذیرائی 3.5متر ( وباز در مواقع بحرانی 3متر) و طول ان هم طوری باشد که دالان مانند نشود ولی به هر حال - هال وپذیرائی هر چه بزرگتر بشود بهتر است ولی بنظر بنده بهتر انستکه -طول ان نسبت به عرض ان جوری اعمال شود که مستطیل شکل دیده شود تا اینکه بخواهد مربع شکل بشود زیرا اینطوری هم خودش را بزرگتر نشان میدهد وهم تکیه گاه نشیمنی ان بیشتر خواهد بود - ضمنا باید سعی کنیم هال در گوشه ای از طرح طوری قرار بگیرد که رفت وآمد از یک کنار ان انجام بگیرد یعنی مثلا در کنج قرار بگیرد تا حداکثر استفاده نشیمنی از ان بشود( ومثل هال نقشه های قدیمی وسط نباشد تا اونقدر درب داخلش باز بشود و فقط جنبه رفت وآمد پیدا کند ؟! ) - و یادتان باشد بجای اتاقهای خواب بزرگتر اگر اونا رو کوچکتر گرفت ولی در عوض تعداد اونا رو بیشتر کرد بهتر است ( معمولا) -- و ضمنااگه همه فضاهای اضافی و پرت رو گرفته واونارو به هال وپذیرائی بدیم بهتر است -
باز تا یادم نرفته: اگه کارفرما بخواد - باید روی محل شومینه و دکورها و احیانا دانس - بحث کرد وبه نتیجه معقول رسید واونو در محل خودش طرح کرد ؟؟؟؟!!! مثلا شومینه گوشه دنج و نشیمن هال- و دکور در محلی که بیشترین دید برای مهمان و استفاده او را داشته باشد- و احیانا برای هال های بزرگ و مجلل -قسمتی از انتهای بی رفت وامد و در عین حال نزدیک به محل نشستن مهمان برای دنس ( تعجب نکنید این یکی - برای خواسته های بندرتی -کارفرمایان استثنائی است - البته خودم جایی دیدم از ان برای اجرای همزمان موزیک وورزش خانواده استفاده میشد که جالب بود ؟؟!!!)

سعی کنید برای هر طبقه (یا هرواحد) تراس مستقل و با حداقل - حداقل عرض ۱متر درنظر بگیرید ( وعرض بیشتر تا 1.5متر) تا هم محلی باشد برای هوا خوری در تابستان ویا رخت خشک کردن؟؟!!! ویا ایجاد سایه بان برای طبقه پائین تر و یا حمام آفتاب (بخصوص اگه محفوظ طراحی بشه)؟؟؟؟!!!
دیوارهای خارجی متصل به زمین همسایه (معمولا شرق وغرب) رو 25س بزنید (تا خودبخود درز انقطاع هم تو جوفش در بیاد) و دیوارهای داخلی ( و احیانا دیوار جنوب که متصل به نور آفتاب است ) رو 10س ( با مصالح جدید 10والا آجر های معمولی قدیمی با اندود همون 15س) البته دیوارهای اصلی دو طرف پله ها رو 15 تا 20س بزنید (چون یکطرف اونها اختلاف سطح هم دارد و البته نیز بخاطر قضیه ای که در پست قبلی نوشتم )
سنگ اپن آشپزخانه حداقل 40س فضا میخواد- کف پله هارو30س( ودر مواقع بحرانی 27 تا30) و ارتفاع پله ها 18تا 20س ( البته با استا وبناهائی که فعلا کار میکنن بارها شده اونو 18گرفتیم ولی اونو 20 ویا بالاتر در اوردن ؟؟؟ وبرای همین اگه برای پیلوت ها بزنیم = 15پله در ارتفاع 18 س که بشه 270 س از کف تا کف خوبه وبرای طبقات بزنیم 18 پله در 18 س که بشه از کفتا کف 324س )ولی به هر حال تعداد اونها ( پله ها ) هم براساس ارتفاع از کف تا کف کف تمام شده باید محاسبه شود - پس نتیجه میگیریم = که ابعاد داخلی اتاق پله باید عملا براساس تعداد پله ها و کف پله در نظر گرفته و طرح شود-( اتاق پله های با سه بازو حداقل حداقل ابعاد 305س در 305س را میطلبد) ( و برای طول لازم پلکان دوطرفه = پاگردها هر کدام حداقل حداقل 110س و کف پله ها هم 27 تا 30س وتعداد پله ها هم براساس- ارتفاع پله ها بین 18تا20س برای هر تک پله باید محاسبه شود )
چاهک کف آسانسور حداقل 120تا 130س- واتاق موتور ان در بام از کف تا کف حداقل 220س(البته اگر با اتاق خرپشته هم ارتفاع بگیریم هم خوب است (حداقل از کف تاکف 240س-) ضمنا موقع طرح چاهک دقت کنین که اگر قرار باشد چاهک با پی نواری زیرش در تداخل باشد یا باید جای اون رو عوض کنیم ویا مقدار تداخل رو به حداقل برسونیم ( حداقل تا 25س میشه تحمل کرد) و یا جوری نقشه بکشیم وکد گذاری و پله گذاری کنیم که مثلا فقط کف طبقه پیلوت ( که قرار است درب اسانسور باز بشود واز اولین کف بریم داخل ان ) خلاصه اون کف رو دو پله جلو درب بزاریم تا کف آسانسور مقداری بیاد بالا و نتیجتا ارتفاع چاهک جوری میزان بشه که با سطح پی نواری تداخل نکنه ؟؟!!
حداقل حداقل عرض توالت 1.10متر وحداقل طول ان حدودا 110س تا120س ( اگه سنگ دستشوئی داخلش نباشه) والا برای توالت و دستشوئی سرهم حداقل حداقل 1.10 * 1.80 س وحداقل عرض حمام(بدون رختکن جداگانه واگر آپارتمانی باشه ؟؟!!) 1.10 تا 1.20و نهایتا 1.30 وحداقل طول اون هم همینطور ولی اگر رختکن جدا از حمام بخواین حداقل عرض اون رختکن 100س ( یادتان باشد دارم حداقل حداقل ها رو میگم )- درب توالت رو هم به داخل باز کرد وحداقل درب 70س-- -برای سرویس از درب با آستانه استفاده کرد-باید سعی کنیم مردم رو عادت بدیم که در کنار توالت ایرانی از توالت فرنگی هم استفاده کنند چون مطمئنا برای روزهای مریضی وپیری و یا دوران ....... واجب واجب است؟؟!!!و باید فضائی هم برای ان در نظر گرفت (50*۱20 س )----- اگه مثل طرح های اروپائی مردم رو عادت بدیم که همه فضای مورداستفاده برای حمام ورختکن وتوالت ودستشوئی در یک فضای کلی - طراحی بشه جالب است ولی شاید شرعی نباشد ؟؟؟!!! ( خواسته کار فرما ملاک بودن یا نبودن ان - مسئله اینست؟؟!!) - ودر این حالت ابعاد حداقل ان 2.9 در 2.9 متر واگر مستطیلی طرح بشه حداقل 1.30 در 3.3 متر و در این حالتها مثلا ابتدای ورودبه فضا -سنگ دستشوئی- ووسط سنگ توالت وکنار ان توالت فرنگی (البته جای این دوتا رو میشه جابجا کرد ) وانتها هم محل رختکن وسپس دوش - باور کنید یکی از چیزهائی که در جهت ایجاد آسایش وآرامش و لذت از زندگی در خانه داردکاربرد پیدا میکند همین وان است؟؟؟!! که اگه بخواد وان داشته باشیم بهتر است برای محل ان حداقل 1.8متر طول و 90س عرض بگیریم ----- عرض حداقل راهرو ی بین خوابها هم 1متر- ولی راهروهای اصلی حداقل 1.2 متر - اگه بخواین پاسیو طراحی کنید باز حداقل حداقل عرض اون حدودا 90س(گفتم حداقل حداقل )- ( بنظرم اگه طرح اجازه بده تا جایی که میشه از طرح پاسیو خودداری کرد بهتره) مگه کارفرما خودش حتما بخواهد- یا طرح برای نور وتهویه وسایر مسائلش اونو بطلبد - البته در آپارتمانها که از پاسیو اگه بخواد استفاده بشه باید حداقل حداقل ابعاد 2*2 متر داشته باشد (ساختمانهای جدید وچندین طبقه)- حداقل حداقل عرض برای داکت کنار سرویس 30س- و علی رغم اینکه جدیدا اونو طرح نمیکنن و توالت وحمام رو از طریق هواکش - تهویه میکنن ولی اگر طرح بشه بهتره چون کاربردها وکمک زیادی به بنا میکند - مثلا محل تاسیساتی نظیر لوله ها وهواکشها ونظایر اون میشه ویا محلی برای دسترسی به تاسیساتی که ذکر شد وتعویض یا تعمیر اونها و خلاصه برای نور و تهویه بهتر سرو یس ووو

http://dc96.4shared.com/img/76921648/b3a6ea1f/TARH_KOOB.jpg?sizeM=3

خوب حالا حداکثر ( حداکثر مفید ) ابعاد فضا ها :
بنظرم اگه به همه اعداد وابعادی که برای حداقل گفتم 50 تا 120 س اضافه کنید خوب باشه ( نظر شما چیه ) یعنی روی ابعاد گفته شده در بالا بین 50 تا 120 س مانور بدیم - ضمنا هال بعد از تامین سایر فضاهای لازم - هرچه بزرگتر بهتر - البته خوب مشخصه که اگه زمین ونهایتا بنا بزرگ باشه (یعنی براساس خواسته کارفرما بخواهیم زیربنائی بزرگ طراحی کنیم) اونوقت دستمان باز است که روی ابعاد فضا ها حسابی مانور دهیم ولی به هرحال باز هم باید سعی کنیم ابعاد حداکثر رو هم طوری بگیریم که اولا فضای پرت وتلف شده ایجاد نکنیم ثانیا مسئله تامین انرژی سرمایشی و گرمایشی مفید وعدم اتلاف انرژی رو هم مد نظر داشته باشیم - و یا خواسته کار فرما رو برای بزرگتر شدن ابعاد تامین کنیم -- غیر از موارد استثنائی و یا طراحی برای کارفرمای متمکن بنظرم باید با توجه به وضعیت اقتصاد دراینده و انرژی در آینده -باید عامه مردم را به طراحی پاک ( پراستحکام - ایده آل - کوچک ) عادت بدهیم که در فضاهای کوچک ودر عین حال زیبا ودلنشین و مقاوم زندگی کنند -- والبته توصیه خودم اینستکه همیشه با ابعاد حداقل و حداکثر وسایل و مبلمان هر فضا آشنا بشین ( کتابهای نو یفرت معماری) و براساس اونها طراحی کنید - البته خودم هم این حداقلها و حداکثر ها رو که گفتم ( در بالا) بر اساس حداقل ابعاد وسایل وملزومات بود و لی باز توصیه میکنم:
همیشه در طرحهای حتی کوچک و محدود هم - به اون حداقل هائی که در بالا گفتم 20 تا30 سانتی اضافه کنید ( یعنی اون حداقل هائی رو که دربالاگفتم برای مواقع بحرانی و بسیار کوچک و محدود بگیرید و در مواقعی که ابعاد زمین بزرگتر است(لااقل عرض زمین که مهمتر است در طراحی) خلاصه در مواقع بزرگتر بودن طرح یا از همون حداکثرها استفاده کنید یا لااقل از میانگین اونها ) - واصولا طراحی هم یعنی همین کار کردن ومانور دادن با ابعاد فضا ها و چیدمان مناسب اونها و بالا وپائین کردن اونها -)

خوب دست آخر :
نکته اخلاقی بحث: ؟؟!!!!! :

برخلاف ما ایرانی ها که روی زندگی فردی واختصاصی خودمان همیشه براساس بیشتر کردن و بهتر وبزرگتر و مرفه تر کردن - کار میکنیم و در عوض زندگی اجتماعی خوب وبرای همگان اصلا برایمان مهم نیست باید مردم را عادت دهیم که زندگی فردی را بر مبنای صرفه جویی و بسنده کردن به حداقل ها (که در عین حداقل ها زیبا ودلنشین هم باشد) طرح کنند ودر عوض در جهت پیشرفت مملکت و زندگی اجتماعی و امور کلی جامعه براساس حداکثر ها و زیادخواهی فکر و عمل کنند (بهترین نمونه از اینگونه جوامع مردم ژاپن هستند -که یکی از علتهای پیشرفتشان هم همین است )

سلام: اتمام مبحث به علت عدم پی گیری کاربران:
اولا عید قربان مبارک
ثانیا : بنظر می اید مباحثی که مطرح کرده ام -چون اینجا یک سایت عمرانی است مورد استقبال نیست -فلذا میبایست این مباحث ظاهرا در سایتهای معماری مطرح میشد ؟! - به هرحال برای دنبال کردن مباحث و نیز برای اموزش شروع طراحی(سوال همیشگی مبتدیان مبنی براینکه از کجا وچطور طراحی راشروع کنیم) به وب خودم سر بزنید :
http://fooladin-steela.blogfa.com/
ضمنا بزودی نحوه عملی کردن این مباحث ( شروع عملی طراحی) را در وبلاگم مطرح خواهم کرد- ضمنا در صورت تشخیص بی استفاده بودن یا اشتباه بودن این مباحث - حذف این پستها از طرف هر کدام از مدیران - از نظر اینجانب بلامانع است
موفق باشید-

سلام: دنباله مبحث آموزش طراحی پلان ونقشه ساختمان (آموزش طراحی) را اگر علاقه مندید( بخصوص بچه های معماری) در وب خودم دنبال کنید :
http://fooladin-steela.blogfa.com
موفق باشید- استیلا

با سلام و خسته نباشید خدمت جناب آقای مهندس استیلا

به نظر من یکی از عواملی که باعث کاهش هزینه های اجرای ساختمان می شود طراح معماری ساختمان است
برای مثال اگر در پلان معماری ساختمان اگر سرویس بهداشتی واحد از آشپزخانه دور باشد باعث مصرف زیاد لوله در آن واحد می شود

و یا پلان ستون گذاری که معمولا مهندس معمار آن را ارائه می دهد قرار دادن ستون زیاد در سازه
و پیشبینی نکردن مکان ها لازم برای بادبند که موجب ایجاد سیستم های دوگانه سازه می شود

لطف برفرمایید در این مورد توضیح فرمایید که چگونه می توان با عوض کردن طرح معماری یک ساختمان هزینه های اجرایی آن را کاهش داد

با تشکر