ترکیبات بار p-delta

جناب آقای مهندس احمدی
به نظرم با وجود تمام بحثهایی که انجام گرفته باز هم کمی ابهام در این زمینه حداقل برای خود من به وجود آمده است. در مورد ترکیب بار پی دلتا دو بحث است یکی آنکه آیا باید ضریب 0.7R در ضرایب ترکیب بار ضرب شود یا نه که این مساله به نظرم در آیین نامه به خوبی توضیح داده شده است و در پرسش و پاسخهای آیین نامه 2800 هم مستقیمآ به آن اشاره شده است و در ویرایش 3 این مساله به هیچ وجه اجبار نشده است. اما بحث دیگر اینست که آیا برای روش حدی یا روش نهایی باید ترکیب بار بهره برداری را استفاده نمود یا ترکیب بارهای ضریبدار. آنچه که د رمبحث نهم در بند 9-13-3-1 و رابطه 9-13-1 در رابطه با محاسبه شاخص پایداری آمده است هر چند که اشاره مستقیم به پی دلتا ندارد ولی به ترکیب بارهای ضریبدار اشاره دارد. در آیین نامه csa هم به در بندی که قبلآ اشاره کردم به ترکیب بارهای ضریبدار اشاره شده است. در آیین نامه aci 2008 و ویرایشهای قبلی هم در بند 10-10-5 در توضیحات مربوط به افزایش لنگر در ستونهای لاغر به بارهای نهایی حاصل از ترکیب بارهای ضریبدار اشاره گردیده است.
در پرسش و پاسخهای آیین نامه 2800 که در سایت bhrc.ac.ir وجود دارد به ترکیب بارها اشاره نشده است. در پاسخ سوال 70 آن جواب زیر داده شده است:

جواب 70 ـ اثر P-D فقط باید در افزایش تغییر مکان‌ها و برش ساختمان ناشی تغییر هندسه اولیه ساختمان لحاظ شود. از روابط شماره (5) و (10) پیوست 5 استاندارد 2800 می‌توان نتیجه گرفت که حداکثر افزایش قابل قبول در برش جانبی ساختمان پس اثر پدیدة D معادل 33٪ می‌باشد. اثر پدیده P-D در تحلیل سازه از طریق ضرب کردن ضرایب بارهای مرده و زنده در ترکیبات بارگذاری ساختمان در ضریب R 4/0 در استاندارد 2800 اعلام نشده و اصولاً نمی‌تواند نتایج درستی در تحلیل سازه داشته باشد توصیه می‌شود ضمن پرهیز از روش فوق از مندرجات استاندارد 2800 پیروی شود.
منبع: http://www.bhrc.ir/2800/FAQ/Question/question2800-7.html
و http://www.bhrc.ir/2800/FAQ/Answer/a70.htm
همانطور که میبینید اشاره مستقیمی به ترکیب بارها نشده است
در هر صورت اگر شما مدرک مستندی دارید اگر میتوانید اصل آن را در اینجا به طور اسکن شده قرار دهید و یا متن آن را دقیقآ در اینجا بنویسید.
ممنون

همکار و دوست عزیز جناب آقای مهندس جعفری
با سلام و احترام
بنده نیز با شما کاملا هم عقیده ام که در این خصوص ابهاماتی هم وجود دارد اما صراحت پاسخ های شماره 38 و 70 سایت مرکز تحقیقات بروشنی اعمال ضریب به بارها جهت اثر پی دلتا را منتفی می داند اگرچه همانطور که گفتم می توانند اشتباه کنند اما از آنجائیکه مطابق بند ذیل از مبحث دوم مقررات ملی ساختمان :
- 2-2-3 - مقررات ملی ساختمان به عنوان تنها مرجع فنی و اصل حاکم در تشخیص صحت طراحی ، محاسبه ، اجرا ، بهر ه برداری و نگهداری ساختمانها اعم از مسکونی ، اداری ، تجاری ، عمومی ، آموزسی ، بهداشتی و نظایر آن است .
تبصره : در مباحثی که مقررات ملی ساختمان تدوین نگردیده باشد ، تا زمان تصویب ، منابع معتبر ( به طور ترجیحی منتشر شده توسط مراجع ملی ذیربط) ملاک عمل خواهد بود.
تنها مراجع قابل ارائه در این خصوص مباحث مقررات ملی و آئین نامه های ملی ( آنهم با کلی اما و اگر) هستند ، دوستانی که معتقد به اعمال ضریب به بار موثر در پدیده پی دلتا هستند باید مستندی قابل دفاع ارائه دهند در حالیکه حتی در پاسخ سوال 70 که صراحتا اشاره به نرم افزار ETABS شده است ، دبیرخانه می توانست با توجه به بند 3 پیوست 5 آئین نامه 2800 پاسخ را منوط به فرضیات و روش تحلیل نرم افزار ETABS کند ولی بروشنی آنرا رد کرده است.
در هر صورت با مراجعه به کتاب راهنمای تشریحی ویرایش سوم آئین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله ( استاندارد 2800) نشریه شماره :ک-442 مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ، در هیچ جای کتاب اشاره ای به ضریب دار بودن بار در پدیده پی دلتا نشده ( حداقل من ندیدم ) اما بطور مثال در صفحه 262 کتاب در معرفی شاخص پایداری صراحتا Pi را بدون ضریب بار معرفی کرده است ، مگر اینکه اعتقاد داشته باشیم شاخص پایداری را با بار های بدون ضریب محاسبه می کنیم اما اثر پی دلتا را با بارهای ضریبدار دخالت می دهیم.
همکار عزیزم مطالبی که بیان شد بدون وارد شدن به تئوری بحث بود چراکه هم از حوصله من خارج است و هم شما و اصولا جایگاهش اینجا نیست ( حداقل بنظر من)
سئوال 38- به‌دنبال برداشتهاي متفاوت در ارتباط با آناليز مرتبه دوم ?-pو بندهاي 2-4-13و2-4-14و دستورالعمل صادره از طرف شهرداري منطقه 22 تهران، آيا براي طراحي سازه هاي بتني اعمال ضريب تشديد ?-p بصورت 1.4* 0.4R براي بار مرده و 1.7* 0.4R براي بار زنده ضروري مي باشد؟
(مهندسين مشاور پاياهرم نامه شماره 249/82 ر ب مورخ 14/8/82)
جواب 38- براي در نظر گرفتن اثر P-∆ در طراحي سازه هاي بتني، مقادير تغيير مكان جانبي به دست آمده از تحليل استاتيكي معادل بايد در ضريب R 0/4 ضرب شوند. مقادير بارهاي مرده و زنده در ضريب ضرب نمي شوند.

در ضمن آیا دوستان کسی امتحان کرده است که اگر با روش پیشنهادی آئین نامه 2800 برش پایه را مطابق فرمول 10 پیوست 5 افزایش دهد و از فعال کردن اثر پی دلتا در نرم افزار پرهیز کند به چه نتایجی می رسد؟؟؟؟؟
موفق و موید باشید.

با تشکر از شما
حق با شماست. در فایلی که ضمیمه کرده اید به صراحت از بارهای بدون ضریب برای محاسبه شاخص پایداری صحبت شده است و قاعدتآ در دیگر محاسبات آن نیز باید همین ترکیب بار ملاک عمل باشد.
جالب است که در مبحث نهم و آیین نامه آبا هم به طو سهوی و یا عمدی بر خلاف آیین نامه های aci و csa که ترکیب بارهای ضریبدار را معیار قرار داده اند، صحبتی از ترکیب بارهای پی دلتا نشده است و این مساله خود نشانگر آنست که باید در این زمینه از آیین نامه 2800 پیروی شود. تنها برای محاسبه شاخص پایداری آنهم فقط برای کنترل مهار یا عدم مهار قابها به بارهای نهایی استناد شده است و البته اگر همین رابطه را با رابطه مشابه در پیوست 2 آیین نامه 2800 برای مهار یا عدم مهار قابهای فولادی مقایسه کنیم میبینیم که در پیوست 2 حد این دو حالت شاخص پایداری 0.04 قرار داده شده است و در مبحث نهم و آبا این عدد 0.05 است که احتمالآ این افزایش 25 درصدی به خاطر جبران استفاده از ترکیب بارهای ضریبدار است

حق با شماست اون مقداری که من دیده بودم مربوط به ویرایش قبلی بود

من در static load cases چند حالت بار زلزله به شرح تعریف کردم حال بایستی drift ها برای کدامیک از حالات زیر کنترل شوند؟

epx enx epy eny ex ey

مقادیر drift باید برای تمام حالات بالا در محل مرکز جرم طبقات کنترل گردد

بند 2-5-6 آیین نامه 2800

برای زلزله بهره برداری میتوان این ممان اینرسی ها (0.35 برای دیوارها و 0.7 برای ستونها) را میتوان تا 1.5 برابر افزایش داد و از اثر پی دلتا صرفنظر نمود

1- این موضوع شامل تیرها نیز میشود؟

2- منظور از زلزه بهره برداری تنها برای کنترل تغییر مکان طبقات است یا اینکه بطور کلی

اثر پی دلتا حذف میشود؟

بله در زلزله بهره برداری تا آنجا که من یادم است باید در مورد تیرها هم 1.5 برابر را اعمال کرد.
در زلزله بهره برداری چون اساسآ باید تغییر مکانها کم باشد تا سازه بتواند قابلیت بهره برداری خود ر ا حفظ نماید پس نیازی به اعمال اثر پی دلتا نیست
در زلزله بهره برداری علاوه بر تغییر شکل نسبی موارد ذکر شده در بند 2-13-1 آیین نامه 2800 هم باید ارضا گردد

در همین بند ذکر شده

ساختمانهای با اهمیت خیلی زیاد و زیاد و یا بلندتر از 50 متر ویا 15 طبقه

پس نتیجتآ این یک کنترل اضافی است که صرفآ برای این دسته از ساختمانها لحاظ میشود

و جایگزینی برای روش معمول نمیباشد